Thông tin được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đưa ra tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc Tổng kết Chương trình và Phong trào thi đua "Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025" diễn ra ngày 26/8.
Hoàn thành sớm 5 năm 4 tháng so với mục tiêu của Nghị quyết số 42-NQ/TW
Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ vui mừng dự hội nghị trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tám lịch sử, cả nước phấn khởi chào mừng kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân, 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. Trong khó khăn, thách thức, chúng ta đã nỗ lực, cố gắng làm được, hoàn thành mục tiêu cơ bản xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, đây là món quà góp phần vào niềm vui chung, ngày vui chung của cả dân tộc.
Thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và truyền thống mang tính triết lý của dân tộc ta "An cư, lạc nghiệp", những năm vừa qua, chúng ta đã triển khai nhiều chương trình, chính sách về nhà ở cho người có công, phát triển nhà ở cho hộ nghèo. Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn còn nhiều khó khăn, nhiều hộ gia đình vẫn phải sống trong những ngôi nhà tạm, dột nát (đến cuối năm 2023 còn gần 400.000 căn nhà tạm, nhà dột nát).
Trước tình hình đó, Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội đặt ra mục tiêu đến năm 2030: Xóa bỏ hoàn toàn tình trạng nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu và nhất là người có công với cách mạng.
Thủ tướng cho biết, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, các địa phương và toàn dân, từ kinh nghiệm thực hiện của Bộ Công an khi đồng chí Tô Lâm làm Bộ trưởng, Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam triển khai tăng tốc, bứt phá, thần tốc, táo bạo hơn, không ngừng rút kinh nghiệm, rút ngắn thời gian hoàn thành mục tiêu xoá nhà tạm, nhà dột nát, trong đó một số mốc thời điểm quan trọng gồm:
Một là, Chính phủ phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động Phong trào thi đua "Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025" vào ngày 13/4/2024 tại tỉnh Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ).
Hai là, Chính phủ phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Chương trình phát động hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước và Phát động 450 ngày đêm thi đua xóa nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước vào ngày 5/10/2024.
Ba là, rút ngắn thời gian, đặt mục tiêu hoàn thành nhà ở cho người có công trước ngày 27/7/2025 (tại Phiên họp lần thứ 4 của Ban Chỉ đạo Trung ương vào ngày 11/5/2025) và cơ bản hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trước ngày 31/8/2025 (tại Phiên họp lần thứ 5 của Ban Chỉ đạo Trung ương vào ngày 22/6/2025).
Theo Thủ tướng, điều quan trọng nhất là cách làm để đạt mục tiêu đề ra. Theo đó, chúng ta đã đưa ra thông điệp về tinh thần tương thân tương ái, "tình dân tộc, nghĩa đồng bào", "ai có gì góp nấy, có công góp công, có của góp của, có ít góp ít, có nhiều góp nhiều"; vốn Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, vốn mồi, huy động nguồn lực xã hội, nguồn lực nhân dân, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm; người dân cũng tự mình nỗ lực, giúp đỡ người thân, bà con, bạn bè… bằng tiền, bằng của, bằng công; lực lượng Quân đội, Công an phát huy vai trò nòng cốt, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, các bộ, ngành, địa phương đều vào cuộc; trong tổ chức thực hiện, thành lập Ban Chỉ đạo từ Trung ương tới địa phương, hoạt động thường xuyên, bám sát thực tiễn để chỉ đạo.
Thực tiễn cho thấy nguồn vốn Nhà nước hỗ trợ 50 triệu đồng (sau nâng lên 60 triệu đồng) với mỗi căn nhà xây mới, nhưng thực tế nhiều căn nhà đã được xây dựng với kinh phí 200-300 triệu đồng, từ sự hỗ trợ, chung tay, đóng góp của cộng đồng, người dân. Điều này cho thấy ý Đảng gặp lòng dân, nguồn lực bắt nguồn từ tư duy và tầm nhìn, động lực bắt nguồn từ đổi mới và sáng tạo, sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân và doanh nghiệp.
Đến nay, trong vòng 1 năm 4 tháng, Ban Chỉ đạo Trung ương, các địa phương đã tiến hành một Chiến dịch thần tốc, huy động được trên 24,7 nghìn tỷ đồng (trong đó người dân đóng góp và huy động nguồn lực xã hội hóa chiếm gần một nửa với gần 12,3 nghìn tỷ đồng), hỗ trợ hơn 2,7 triệu ngày công với hơn 454.000 lượt người tham gia, hoàn thành xóa 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước, chuyển thành những căn nhà mới khang trang, "3 cứng" (mái cứng, tường cứng, nền cứng) với 12 mẫu nhà phù hợp điều kiện từng nơi.
Như vậy, chúng ta đã hoàn thành sớm 5 năm 4 tháng so với mục tiêu của Nghị quyết số 42-NQ/TW và trước 4 tháng so với mục tiêu khi Phát động phong trào thi đua. Trong đó, đã hoàn thành toàn bộ nhà ở cho người có công, thân nhân liệt sĩ trước ngày 24/7/2025.
Theo Thủ tướng, từ những hình ảnh vui mừng, cảm động, chúng ta thấy đây là những "Công trình Quốc gia đặc biệt', của "ý Đảng, lòng dân", của "tình dân tộc, nghĩa đồng bào", có ý nghĩa chính trị, xã hội, nhân văn sâu sắc. Đây cũng chính là một kỳ tích trong công cuộc giảm nghèo bền vững, củng cố nền tảng cho quan điểm phát triển vì sự công bằng, tiến bộ xã hội và bền vững của đất nước ta trong thời kỳ mới - là thành tựu nổi bật, thiết thực chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám, Quốc khánh 2/9, 80 năm ngày truyền thống Công an nhân dân anh hùng và chào mừng Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để tạo việc làm, sinh kế cho nhân dân
Theo Thủ tướng, chúng ta đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước. Tuy nhiên, đây mới chỉ là một khâu quan trọng trong chính sách xã hội. Điều cốt lõi vẫn là tiếp tục đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, sinh kế, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống và đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, khuyến khích người dân thoát nghèo bền vững, tiến đến làm giàu, vươn lên từ "bàn tay, khối óc, mảnh đất, khung trời, cửa biển", vượt lên chính mình, làm giàu chính đáng cho mình và đóng góp cho xã hội.
Để phát huy những kết quả, thành tích đã đạt được về xoá nhà tạm, nhà dột nát, đồng thời tiếp tục làm tốt hơn nữa công tác an sinh xã hội, trong thời gian tới, Thủ tướng đề nghị Ban Chỉ đạo, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Thi đua khen thưởng Trung ương, các cấp, các ngành, các địa phương tập trung vào một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 42-NQ/TW của Trung ương về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội. Xác định việc chăm lo, hỗ trợ nhà ở đối với người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo, cho người dân sinh sống tại khu vực thường xuyên bị thiên tai, ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, lâu dài. Các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục rà soát, sớm hoàn thiện chính sách hỗ trợ về nhà ở.
Thứ hai, đối với 334.234 hộ đã được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát - đây mới chỉ là nền tảng bước đầu để "an cư" - thời gian tới cần tiếp tục hỗ trợ để các hộ này để "lạc nghiệp", phấn đấu đến năm 2030 Việt Nam cơ bản không còn hộ nghèo theo tinh thần Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 23/6/2021 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giảm nghèo bền vững đến năm 2030.
Thứ ba, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương quán triệt chủ trương của Đảng về sử dụng ngân sách nhà nước là nguồn lực chủ yếu, nền tảng trong bảo đảm an sinh xã hội đi cùng với huy động nguồn lực xã hội, nhất là trong đào tạo nghề, giải quyết sinh kế, việc làm cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số; gắn trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc huy động, quản lý, sử dụng nguồn lực thực hiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết sinh kế, việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở..., trước hết là đối với những hộ được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát.
Thứ tư, từ những kinh nghiệm thực tiễn trong phát động, tổ chức thực hiện Phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, Ban Thi đua Khen thưởng Trung ương cần tiếp tục cải tiến, nâng cao hơn nữa chất lượng các phong trào thực hiện các chương trình an sinh xã hội và các phong trào khác, bảo đảm lay động được tâm can của toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị chung tay thực hiện, vì quyền lợi, nguyện vọng chính đáng của đồng bào ta.
Thứ năm, đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tích cực phối hợp hơn nữa với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong công tác bảo đảm an sinh xã hội. Thực hiện tốt việc giám sát, phản biện quá trình xây dựng và thực hiện chính sách an sinh xã hội; thường xuyên quan tâm, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, kiến nghị với các cấp ủy đảng, chính quyền và các cơ quan nhà nước các cấp kịp thời giải quyết các vấn đề liên quan, bảo đảm quyền lợi người của người dân.
Thứ sáu, đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chỉ đạo các lực lượng vũ trang nhân dân tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, gắn bó máu thịt với nhân dân, vừa là lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia, vừa là chỗ dựa vững chắc trong phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm an sinh cho đồng bào, nhất là ở vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa.
M.Đ